Lật một chiếc bật lửa Zippo chống gió lên, phần đáy vỏ luôn có một mộc dập nổi gồm logo Zippo, chữ “Bradford, PA” (thị trấn ở bang Pennsylvania, Mỹ, nơi hãng đặt nhà máy) và một mã nhỏ cho biết tháng và năm sản xuất. Biết đọc mã này giúp bạn xác định tuổi của một chiếc Zippo cũ và là bước đầu tiên khi kiểm tra hàng thật hay giả.
Từ năm 2001 đến nay: chữ cái + hai chữ số
- Chữ cái bên trái logo là tháng: A = tháng 1, B = tháng 2, … L = tháng 12.
- Hai chữ số bên phải logo là hai số cuối của năm.
- Ví dụ: H 04 là tháng 8 năm 2004; G 14 là tháng 7 năm 2014; B 23 là tháng 2 năm 2023.
Từ tháng 7/1986 đến năm 2000: chữ cái + số La Mã
Chữ cái A–L vẫn chỉ tháng, nhưng năm được ghi bằng số La Mã, bắt đầu từ II cho năm 1986. Cách tính nhanh: lấy số La Mã đổi ra số thường rồi cộng 1984.
- II = 1986 · V = 1989 · X = 1994 · XI = 1995 · XV = 1999 · XVI = 2000.
- Ví dụ: D XI là tháng 4 năm 1995.
Trước tháng 7/1986: chấm và vạch
Các đời cũ hơn không có chữ cái mà dùng ký hiệu đếm ở hai bên logo:
- Giữa thập niên 1950 đến 1966: dấu chấm.
- 1966 – 1973: vạch đứng.
- 1974 – 1981: vạch xiên phải ( / ).
- 1982 – tháng 6/1986: vạch xiên trái ( \ ).
Số lượng chấm hoặc vạch thay đổi theo từng năm, nên với Zippo đời này bạn nên so với bảng mã đầy đủ của hãng thay vì đoán. Bật lửa từ 1933 đến giữa thập niên 1950 thường chỉ có chữ “ZIPPO” dạng chữ in và dòng ghi bằng sáng chế, được nhận diện chủ yếu qua kiểu dáng.
Mấy điều hay nhầm
- Kiểu chữ logo cũng đổi theo thời kỳ: chữ in khối (1933 – giữa thập niên 1950), chữ viết tay ở đáy từ khoảng 1955, logo được vẽ lại và dùng ở đáy từ năm 1980. Mã năm phải khớp với kiểu logo của đúng thời kỳ đó.
- Dòng Slim và một số dòng đặc biệt (Armor, bản tái bản 1935, 1941…) có mộc đáy khác dòng Classic; hãng có bảng riêng cho Slim.
- Năm trên mộc là năm làm vỏ, không phải năm bạn có được chiếc bật lửa. Một chiếc mới tinh vẫn có thể mang mã của năm trước.
- Ruột (insert) có thể không cùng năm với vỏ vì ruột thay được. Khi xem tuổi một chiếc Zippo cũ, lấy mã ở vỏ làm chính.
Nguồn tham khảo: trang Date Codes của Zippo (kb.zippo.com, zippo.co.uk) và mục Zippo trên Wikipedia. Bài do Manzippo tự viết, không phải tài liệu chính thức của hãng.